In een groot deel van Nederland groeit de bevolking, maar in sommige gebieden is er sprake van krimp. Minder mensen betekent minder vraag naar woningen, winkels en voorzieningen, en structurele leegstand die fundamenteel anders van aard is dan in stedelijke groeigebieden.
Nederland telt 9 officiële krimpgebieden en 11 anticipeergebieden, die zich vooral bevinden in het noorden en zuiden van het land, tegen de Duitse en Belgische grens. Tot 2040 wordt in deze regio's een bevolkingsdaling van ruim 16 procent verwacht. Naast deze gedefinieerde gebieden zijn er in 59 van de 342 gemeenten al daadwerkelijk krimpende inwonertallen, voornamelijk aan de randen van Nederland.
Waar krimpt Nederland?
Het CBS onderscheidt gebieden met een al langdurig dalende bevolking. De bekendste zijn Zuid-Limburg, Zeeuws-Vlaanderen, de Achterhoek, het noorden en oosten van Groningen, het noorden van Friesland en de Kop van Noord-Holland. In deze regio's daalt het inwonertal al jaren, soms zelfs al decennialang.
Hoe ontstaat structurele leegstand in krimpregio's?
Bevolkingsdaling leidt tot leegstand via een zichzelf versterkend mechanisme:
Bevolking daalt
Minder geboorten, meer sterfte en wegtrekkende jongeren leiden tot krimp van de bevolking.
Vraag naar vastgoed neemt af
Minder inwoners betekent minder behoefte aan woningen, winkels en voorzieningen.
Vastgoedprijzen dalen
Overaanbod drukt prijzen. Eigenaars kunnen niet verkopen zonder verlies en blijven zitten.
Investeerders haken af
Lage rendementen maken renovatie en herontwikkeling onaantrekkelijk.
Leefbaarheid daalt
Doordat voorzieningen verdwijnen, wordt het krimpgebied minder aantrekkelijk, wat de krimp versnelt.
Welke panden staan leeg?
In krimpgebieden gaat het om een breed spectrum aan leegstaand vastgoed:
Wat wordt eraan gedaan?
De Rijksoverheid erkent de krimproblematiek en probeert de negatieve effecten te dempen met het Regiodeals-programma en de Nationale Agenda Leefbaarheid en Veiligheid. Gemeenten in krimpregio's werken daarnaast met:
Leegstand in krimpgebieden vraagt om een andere aanpak dan in groeigebieden. Niet meer aanbod, maar beter aanbod, en gerichte transformatie zijn nodig. VacantMap brengt in beeld waar de leegstand zit, zodat gemeenten en bewoners een geïnformeerd gesprek kunnen voeren over prioriteiten.