Terug naar de kaart

Definitie van leegstand

Volgens de Nederlandse Leegstandwet is leegstand: "het niet of niet krachtens een zakelijk of persoonlijk recht in gebruik zijn alsmede een gebruik dat de kennelijke strekking heeft afbreuk te doen aan de werking van deze wet"Leegstandwet (versie 1 juli 2024)

Deze definitie is juridisch geformuleerd. Concreet betekent het:

1. Een gebouw staat leeg als niemand het echt gebruikt

Een pand is leeg wanneer niemand er daadwerkelijk woont of werkt, vanuit een officieel recht zoals huur, eigendom of bruikleen.

Voorbeelden:

  • Een woning waar niemand woont.
  • Een winkelpand zonder winkel.
  • Een kantoor waar geen bedrijf meer zit.

2. Schijngebruik telt niet als gebruik

Als het gebruik alleen bedoeld is om de leegstandwet te ontwijken, dan telt het niet als gebruik. Oftewel het verbergen van leegstand door schijngebruik is nog steeds leegstand.

Voorbeelden van schijngebruik:

  • Af en toe langsgaan om leegstand te verhullen.
  • Alleen wat meubels neerzetten maar het pand niet echt gebruiken.
  • Een 'antikraak'-achtige situatie die alleen bedoeld is om leegstandregistratie te vermijden.

Gemeenten als bevoegd gezag

De Leegstandwet wijst gemeenten aan als bevoegd gezag bij leegstand. Gemeenten gebruiken de definitie uit de Leegstandwet meestal praktischer dan de juridische tekst doet vermoeden. In de praktijk kijken ze vooral naar feitelijk gebruik:

Wordt het pand echt gebruikt voor het doel waarvoor het bedoeld is?

Niet leeg:

  • Iemand woont er permanent
  • Een bedrijf gebruikt het pand voor actief
  • Er is duidelijk (bijna) dagelijks activiteit

Waarschijnlijk leeg:

  • Niemand woont of werkt er
  • Gordijnen altijd dicht, geen verlichting
  • Post stapelt zich op
  • Pand staat al lange tijd te koop of te huur zonder activiteit

Het gaat dus vaak om zichtbare signalen van gebruik.

Tijdelijke leegstand wordt vaak geaccepteerd

Gemeenten maken meestal onderscheid tussen normale leegstand en problematische leegstand.

Normaal (meestal geen actie):

  • Woning net verkocht
  • Renovatie
  • Tijdelijk bij verhuizing
  • Pand staat kort te koop of te huur

Problematisch:

  • Pand staat langdurig leeg zonder duidelijke reden
  • Er zijn risico's op incidenten of verloedering

Veel gemeenten gebruiken intern ongeveer:

  • 6 maanden → mogelijk leegstand
  • 1 jaar of langer → structurele leegstand

(dit verschilt per gemeente)

Twijfelachtig gebruik

Gemeenten kijken kritisch naar gebruik dat alleen bedoeld lijkt om leegstand te verbergen.

Voorbeelden waar discussie kan ontstaan:

  • Alleen opslag van wat spullen.
  • Iemand die er sporadisch slaapt.
  • Minimale activiteit in een groot pand.
  • Korte verhuurperiodes tussen langere periodes van leegstand.

In zulke gevallen kan een gemeente zeggen dat het pand feitelijk leegstaat, ondanks dat er technisch 'gebruik' is.

Antikraak of tijdelijke verhuur

Anti-kraak verhuur of tijdelijke verhuur onder de Leegstandwet wordt meestal wel als gebruik beschouwd. Een pand met antikraakbewoners wordt dus meestal niet als leegstaand geregistreerd.

Ken jij een leegstaand of onbenut gebouw?

Jouw bijdrage helpt onafhankelijk onderzoek.