Naar de inhoud
Bekijk alle steden

Leegstand in Drachten

Leegstand melden in Drachten

Drachten is met afstand de grootste plaats van de Friese gemeente Smallingerland en vervult een regionale centrumfunctie voor Zuidoost-Friesland. Locatus telde in 2024 in het centrum van Drachten 37 van de 362 verkooppunten leegstaand (10,2%), goed voor 8,3% van het winkelvloeroppervlak. De gemeente gaat er in haar centrumvisie van uit dat de winkelfunctie verder blijft krimpen en kiest daarom niet voor het opvullen van het bestaande areaal, maar voor het verkleinen ervan.

Cijfers & data

Administratieve leegstand

Er is sprake van administratieve leegstand wanneer er geen inschrijving is op het adres door een persoon of organisatie op 1 januari. De cijfers zijn afkomstig van het CBS, 1 januari 2025. Het zijn geen vaststellingen van feitelijke leegstand, maar het kan wel een indicatie geven.
660
gebouwen leegstaand in gemeente Smallingerland
2.3% van de voorraad
Aantal verblijfsobjecten (woningen, kantoren, winkels) zonder inschrijving op 1-1-2025 (CBS). Dit cijfer geldt voor de hele gemeente Smallingerland, niet alleen voor Drachten.
44%
stond een jaar eerder ook al leeg
Percentage van leegstaande gebouwen dat een jaar eerder ook al leegstond, een indicator voor structurele, hardnekkige leegstand.

CBS 2025 · Meer info

Winkelleegstand

Locatus gegevens over leegstaande winkels en verkooppunten in het centrum van steden. Er wordt per stad het grootste winkelgebied aangewezen en daar geteld — niet in de gemeente als geheel (peildatum 2024).
37
leegstaande verkooppunten in het centrum van Drachten
10.2% leegstand
Door Locatus getelde leegstaande verkooppunten (winkels) in het centrum van Drachten - niet de hele gemeente (Locatus, 2024).
8.3%
van het vloeroppervlak staat leeg
Leegstaand verhuurbaar vloeroppervlak (VVO) als percentage van het totale winkelvloeroppervlak, in het centrum van Drachten - niet de hele gemeente.

Locatus, 2024

Huishoudens

Verwachte huishoudensgroei op gemeenteniveau (ABF Research Primos prognose 2025). Voor Drachten is geen apart regionaal woningtekortcijfer beschikbaar.
870
huishoudens komen er nog bij tot 2050
3.33% t.o.v. 2025
Verwachte groei van het aantal huishoudens in Drachten van 2025 tot 2050 (ABF Research Primos, gemeente niveau).

ABF Primos 2025 · Meer over woningcrisis

Leegstandsbeleid

Smallingerland stelde een centrumvisie vast omdat de winkelfunctie naar verwachting blijft krimpen. De lijn is een compacter winkelhart met minder winkels en parkeerplaatsen en meer groen en woningen: ongeveer een kwart van de huidige winkelvoorraad zou getransformeerd moeten worden naar wonen, goed voor 250 tot 300 appartementen in het centrum. Voor de herontwikkeling van het gebied Vogelzang-Noorderbuurt vroeg de gemeente vijf miljoen euro aan uit de landelijke Impulsaanpak Winkelgebieden; die aanvraag werd niet gehonoreerd.

Bekijk overzicht gemeenten met leegstandsverordening

Het Huidige Beleid

Smallingerland stelde een centrumvisie vast vanwege de aanhoudende druk op het winkelaanbod. De kern van die visie is een compacter centrum: minder winkels en minder parkeerplaatsen, en juist meer groen en woningen. Ongeveer een kwart van de huidige winkelvoorraad zou getransformeerd moeten worden naar wonen, wat neerkomt op 250 tot 300 appartementen in het centrumgebied. Door functies te concentreren, nieuwe functies toe te voegen en de kwaliteit en uitstraling te verbeteren wil de gemeente het gebied een nieuwe impuls geven. In het oostelijke deel van de Kaden wordt een teruglopende winkelfunctie verwacht, waardoor daar ruimte ontstaat voor andere functies dan detailhandel — waarbij wonen als meest logische invulling wordt gezien, ook op de begane grond. Voor de herontwikkeling van het gebied Vogelzang-Noorderbuurt, met ruimte voor winkels, woningen, zorg, publieke functies en een nieuwe parkeergarage, vroeg de gemeente vijf miljoen euro aan uit de landelijke Impulsaanpak Winkelgebieden. Die aanvraag werd niet gehonoreerd, waardoor een deel van de beoogde aanpak zonder rijksbijdrage moet worden gefinancierd.

Industrie, werkgelegenheid en het buitengebied

Leegstand speelt in Smallingerland niet alleen in het winkelhart. Drachten groeide in de twintigste eeuw uit tot industrieplaats en heeft een omvangrijke bedrijvigheid, met grote werkgevers in de hightech en maakindustrie en uitgestrekte bedrijventerreinen aan de rand van de kern. Gemeentebreed had 2,3% van de verblijfsobjecten op 1 januari 2025 geen geregistreerde gebruiker (660 objecten); van die leegstand stond 44% een jaar eerder ook al leeg, wat erop wijst dat een substantieel deel niet kortdurend is. Buiten Drachten liggen bovendien kleinere dorpen waar voorzieningen onder druk staan en waar leegstand een ander karakter heeft dan in het centrum.

Vooruitblik

Drachten kiest voor de route die veel middelgrote centrumsteden inslaan: winkelmeters uit de markt halen en er wonen voor terugbrengen. Dat is op papier een sluitende redenering, maar het vergt jaren en het is afhankelijk van de bereidheid van individuele vastgoedeigenaren om mee te bewegen — zeker nu de rijksbijdrage voor Vogelzang-Noorderbuurt niet doorging. Zolang die transformatie loopt, blijft zichtbaar welke panden daadwerkelijk leegstaan een nuttige graadmeter voor de vraag of het compacter maken van het centrum ook echt tot minder leegstand leidt, of vooral tot een verplaatsing ervan naar de randen.

Meld leegstand in Drachten

Loop je al maanden langs een leegstaand winkel- of bedrijfspand waar niks mee gebeurt? Staat er een woning bij jou in de buurt al een eeuwigheid leeg? Door leegstand hier te melden, krijgen we een beter beeld van de leegstand en kunnen we sneller nieuwe invullingen vinden.

Over deze pagina

VacantMap fungeert als een onafhankelijk publiek informatie- en meldpunt om leegstand in Drachten in kaart te brengen, verloedering tegen te gaan en actieve burgerparticipatie te stimuleren.

Bekijk de meldingen op de kaart

Op de kaart van VacantMap staan meldingen van leegstand, aangevuld met redactioneel onderzoek.

Leegstand in andere steden