Nederland kende jarenlang een van de hoogste retaildichtheden van Europa, gemeten in vierkante meters winkelvloeroppervlak per inwoner. Sinds 2010 vertoont het winkelbestand een structurele daling. Hoewel het aantal fysieke verkooppunten elk jaar afneemt, is de afname van het totale aantal vierkante meters minder groot. Kleine winkels verdwijnen, terwijl grote winkelpanden (van grote ketens) in verhouding toenemen. Hierdoor scoort Nederland nog steeds hoog qua retaildichtheid, terwijl de fysieke winkelstraat voor veel consumenten minder relevant is geworden door de opkomst van e-commerce.

Met name in winkelgebieden waar veel leegstand is, hebben gemeenten te lang vastgehouden aan winkelbestemmingen met de hoop dat winkels weer terug zouden komen. Gemeenten zetten nu steeds vaker in op transformatie van winkels naar wonen, gecombineerd met een kleiner kernwinkelgebied en meer woonruimte boven de winkels.