Nederland is één van de dichtstbevolkte landen van Europa. We wonen, werken, produceren, reizen en recreëren met zijn allen op een relatief klein stukje land. Tegelijk zijn er in Nederland opvallend veel plekken die (tijdelijk) leegstaan, onderbenut zijn of inefficiënt worden benut.
Dat lijkt tegenstrijdig: een land met ruimtetekort, maar ook met lege plekken.
Hoe klein is Nederland eigenlijk?
Nederland heeft een totale landoppervlakte van ongeveer 34.500 km².
In dit kleine land zijn er:
Alleen al vanwege het woningtekort verwacht Nederland tot 2040 ongeveer 1 miljoen extra woningen nodig te hebben.
Weinig ruimte, veel ambities
De beschikbare ruimte wordt opgeëist door veel verschillende ambities.
Volgens analyses van het Planbureau voor de Leefomgeving vergen de grote maatschappelijke opgaven tot 2050 tienduizenden tot mogelijk honderdduizenden hectares extra ruimte. Voorbeelden zijn:
- nieuwe woningen
- ruimte voor rivieren en waterveiligheid
- duurzame landbouw
- natuurherstel
- energietransitie (wind, zon en waterstof)
- circulaire industrie
- klimaatadaptatie
- nieuwe wegen
- nieuwe bedrijventerreinen
- datacenters en logistieke hubs
Veel van deze opgaven concurreren direct met elkaar om dezelfde ruimte.
Landbouw gebruikt de meeste ruimte
Op dit moment wordt ongeveer twee derde van het Nederlandse landoppervlak gebruikt voor landbouw, verreweg de grootste ruimtegebruiker. Tegelijkertijd is er de afgelopen decennia steeds meer landbouwgrond omgezet voor woningbouw, bedrijventerreinen en infrastructuur. Dit leidt in toenemende mate tot discussies over de inrichting van Nederland en hoe ons land eruit moet zien. Gecombineerd met opgaven rondom:
- drinkwatertekort en waterverontreiniging
- kringlooplandbouw
- natuurherstel
- extensievere landbouw
- herstel van veenweidegebieden
- vermindering van stikstof- en CO₂-uitstoot
wordt het ruimtetekort in Nederland alleen maar duidelijker.
De nieuwe economie vraagt ook om ruimte
Naast wonen en natuur groeit ook de vraag naar ruimte voor nieuwe economische activiteiten:
Nederland telt nu meer dan 4.000 bedrijventerreinen, waar ongeveer een derde van alle werkgelegenheid zich bevindt. Dit zijn precies de plekken waar veel grote transities samenkomen: energie, industrie, digitalisering en de circulaire economie.
Bedrijven zoeken geschikte locaties, maar lopen tegen problemen aan zoals ruimteschaarste en netcongestie.
Tegelijk staan er plekken leeg
Ondanks het ruimtetekort staan er in Nederland nog steeds veel gebouwen en locaties leeg of worden ze niet efficiënt benut:
Dat betekent dat een deel van de oplossing niet alleen in meer bouwen zit, maar ook in beter benutten van wat er al is.
Slim omgaan met ruimte
Nederland zal de komende decennia moeilijke keuzes moeten maken over ruimtegebruik. Nieuwe ruimte creëren is vaak duur, complex en soms simpelweg onmogelijk. Daarom wordt het steeds belangrijker om:
- bestaande gebouwen effectiever te gebruiken
- leegstand zichtbaar te maken
- tijdelijk gebruik mogelijk te maken
- functies te combineren
- ruimte efficiënter in te richten
Waarom VacantMap bestaat
VacantMap helpt ongebruikte ruimte zichtbaar te maken. In een land waar ruimte schaars is, kan beter gebruik van bestaande ruimte een groot verschil maken.