Leegstand in Nijmegen

Van Honigcomplex tot Dukenburg

Nijmegen weet hoe het industrieel erfgoed een nieuw leven geeft. Het Honigcomplex en het NYMA-terrein zijn getransformeerd tot bruisende culturele en ondernemershubs, en bij Waalfront en het Stationsdistrict wordt hard gewerkt aan nieuwe woonruimte. Buiten die grote projecten loopt het anders. In winkelstraten net buiten het centrum en in wijkwinkelcentra in Dukenburg en Lindenholt neemt leegstand toe. Zelfs in populaire wijken als Bottendaal, Nijmegen-Oost en het Willemskwartier staan woningen en bedrijfsruimten soms langdurig leeg.

Leeg op papier

Nijmegen heeft nog geen leegstandsverordening met automatische meldplichten zoals Randstedelijke gemeenten. Wel liet de gemeente een ambtelijke studie doen: van de ruim 2.700 woningen die administratief als onbewoond stonden geregistreerd, bleken er circa 1.280 echt leeg te staan. De rest was papieren leegstand, vooral door internationale studenten en expats die zich niet correct in- of uitschrijven in de BRP.

Het college concludeerde hieruit lang dat de hardnekkige leegstand rond de 2% schommelt, wat in een dynamische studentenstad als gezonde frictieleegstand geldt. Harde dwingende maatregelen waren volgens het college niet nodig. In de raad stuit die redenering op toenemende politieke weerstand.

Een heffing op WOZ-basis

De linkse fracties, PvdA, GroenLinks, SP en Partij voor de Dieren, willen dat de gemeente ingrijpt. Een landelijke wetswijziging staat gemeenten nu toe een lokale leegstandsheffing op te leggen bij woningen die langer dan een jaar leegstaan. Zij eisen dat Nijmegen dat instrument zo snel mogelijk activeert, met de WOZ-waarde als grondslag voor de hoogte van de heffing.

Er is ook kritiek in de raad. Een extra heffing zou een te zwaar administratief instrument zijn, terwijl de hardnekkige leegstand feitelijk laag is. Vastgoed Belang wijst erop dat langdurige leegstand in Nijmegen vaak ontstaat door stroperige vergunningsprocedures van de gemeente zelf, bijvoorbeeld bij transformaties en woningsplitsingen.

De discussie verschuift ook naar actieve grondpolitiek. Naar aanleiding van het afstoten van vastgoed door instellingen als de HAN debatteert de raad of de gemeente zelf leegstaande panden moet opkopen. Dat zou voorkomen dat projectontwikkelaars op grondwaardestijgingen speculeren, en ruimte maken voor sociale woningbouw of collectieve wooninitiatieven.

Het college onderzoekt een leegstandsheffing op WOZ-basis, met het oog op mogelijke invoering in 2027. Of de ambtelijke organisatie die nieuwe taken aankan, is een volgende kwestie. De gemeente stimuleert de aanpak van leegstand, maar om echt effectief te handhaven en eigenaren aan te sporen tot tijdelijke verhuur of transformatie, is actuele informatie uit de wijken en betrokkenheid van inwoners onmisbaar.

Het Nijmeegse leegstandsdebat gaat vrijwel uitsluitend over woningen. Ruim een derde van het vastgoed in de stad, zo'n 34%, is niet-woningbouw: kantoren, winkels en bedrijfspanden. Die commerciële categorie blijft in beleid en monitoring grotendeels buiten beeld.

Meld leegstand in Nijmegen

De meest waardevolle informatie over leegstand komt van de bewoners zelf. Door leegstand te melden, draag je bij aan onafhankelijk onderzoek naar leegstand in Nijmegen.

VacantMap is een onafhankelijk publiek informatie- en meldpunt dat leegstand in Nijmegen blootlegt en actieve burgerparticipatie in de stad versterkt.