Leegstand in Almere

Pionierstad met een kantorenprobleem

De cijfers zijn niet mals. Almere heeft een van de hoogste percentages kantoorleegstand van Nederland, schommelend rond de 20%. In de zakelijke districten rond Almere Centrum en in kantoorparken in Almere Stad en Buiten staan tienduizenden vierkante meters stof te happen. Dat is geen tijdelijk probleem, maar een structurele erfenis van bouwdrift uit een tijd waarin hybride werken nog niet bestond. Colliers schreef in 2022 al over onzichtbare leegstand: kantoren die op papier in gebruik zijn, maar in werkelijkheid vaak leeg blijven. Dat neemt de laatste jaren toe, nu werken op kantoor steeds minder vanzelfsprekend is. Volgens Colliers gaat het om zo'n 6%, bovenop de 20% waar Almere al mee te maken heeft.

Tegelijkertijd kampen de oudere wijkcentra van Almere Haven en Almere Buiten met leegstand. Winkelpanden staan vaker leeg, de aanloop verdwijnt en de buurtcentra verliezen hun sociale functie. In de woonwijken zijn honderden woningen administratief onbewoond: afhankelijk van de meetmethode gaat het om 400 tot 1.500 adressen.

Een leegstandsbelasting als primeur

Almere loopt voorop met een fiscale aanpak die de meeste andere steden nog onderzoeken. Eind 2025 besloot de gemeente gebruik te maken van nieuwe landelijke wetgeving: vanaf 2027 komt er een actieve leegstandsbelasting op woningen die langer dan een jaar onverklaarbaar leegstaan. Zo hoopt de gemeente de huidige 400 leegstaande woningen terug te dringen en de woningvoorraad te vergroten. De verwachte netto-opbrengst is 150.000 euro per jaar, maar het gaat om de prikkel, niet om de inkomsten.

Voor kantoortransformatie kiest Almere een andere weg: faciliteren en verleiden. Het paradepaardje is project De Verbinding aan de Wisselweg, een groot leegstaand kantorencomplex in het centrum dat wordt omgebouwd tot een nieuwe inclusieve stadswijk. De gemeenteraad nam de projectopdracht medio 2025 aan; de bouw moet vanaf 2026-2027 starten.

Het risico van bijbouwen

De prognoses voorspellen dat Almere richting 2050 nog eens met 50% groeit. Op korte termijn moet de stad fors bijbouwen: meer dan 10 procent erbij ten opzichte van de huidige voorraad. Onderzoekers waarschuwen dat Almere zo over tien jaar een nieuw leegstandsprobleem kan creëren. Stampt de stad louter vierkante meters uit de grond, zonder te investeren in bereikbaarheid en lokale voorzieningen als cultuur en onderwijs, dan verliest Almere haar aantrekkingskracht.

Kantoren buiten schot

De leegstandsheffing op woningen is een primeur, maar ook een paradox. Almere groeide op de belofte van het kantorenlandschap en draagt nu de erfenis van dat bouwoptimisme: verlaten parkeerterreinen en leegstaande hoogbouw. Toch richt het nieuwe beleid zich op 400 leegstaande woningen. De tienduizenden vierkante meters kantoor- en winkelruimte, samen goed voor zo'n 32% van al het vastgoed in de stad, vallen buiten het handhavingskader. Dat is geen toeval, maar een politieke keuze.

De kantorenleegstand, het grootste leegstandsvraagstuk, wordt aan de markt overgelaten. Door hoge rente, onzekerheden en stijgende bouwkosten staan veel transformatieprojecten op een laag pitje.

Meld leegstand in Almere

Almeerders zijn van oudsher pioniers, mensen die de handen uit de mouwen steken en betrokken zijn bij de opbouw van hun stad. Die betrokkenheid is nu ook hard nodig. Loop je al maanden langs een kantoorpand niet meer in gebruik is? Staat er een woning of bedrijfspand al jarenlang leeg zonder dat er ook maar iemand naar omkijkt?

Door leegstand te melden bouw je mee aan een transparante kaart van Almere. Elke melding helpt de gemeente de blinde vlekken te vullen die ambtelijke inventarisaties niet zien. Laat de ruimte van Almere niet verloren gaan. Meld een leegstaand pand direct via deze pagina.

VacantMap is een onafhankelijk publiek informatie- en meldpunt dat leegstand in Almere in kaart brengt en actieve burgerparticipatie in de stad stimuleert.