Het Huidige Beleid
Aalsmeer heeft een eigen leegstandverordening. Die geldt sinds 1 juli 2019 en legt eigenaren een actieve meldplicht op: leegstand van gebouwen moet na zes maanden bij de gemeente worden gemeld, waarna binnen drie maanden overleg met de eigenaar volgt over een — eventueel tijdelijke — invulling. De verordening is van toepassing op woningen en kantoorgebouwen groter dan 500 m². Het doel is langdurige leegstand te voorkomen door eigenaren te verplichten actief mee te werken aan hergebruik. In de detailhandelsnota kiest de gemeente daarnaast voor het vitaal houden van de hoofdwinkelstructuur, waarbij prioriteit ligt bij het tegengaan van leegstand: eigenaren en ondernemers moeten worden aangemoedigd te investeren, wat alleen lukt als er reëel uitzicht is op toekomstige huurders. De leegstand concentreerde zich in het tweede deel van de Zijdstraat.
Een meldplicht als instrument
De leegstandverordening maakt Aalsmeer interessant, omdat zij precies doet wat VacantMap vanuit de andere kant probeert: leegstand zichtbaar maken. Waar een gemeente zonder verordening afhankelijk is van waarnemingen, registraties en toeval om te weten welke panden leegstaan, verplicht Aalsmeer de eigenaar zelf om zich te melden. Dat de verordening zich richt op woningen en grotere kantoren en niet op winkels is daarbij wel een beperking: juist de winkelleegstand in de Zijdstraat valt er niet onder.
Gemeentebreed had op 1 januari 2025 1,7% van de verblijfsobjecten geen geregistreerde gebruiker — 260 objecten, ruim onder het Nederlandse gemiddelde van 2,7%. Daarvan stond 27% een jaar eerder ook al leeg. Het aantal huishoudens groeit tot 2050 naar verwachting met 1.170 (8,1%). Naast het centrum kent Aalsmeer omvangrijk bedrijfsmatig vastgoed rond de veiling en de sierteelt, een categorie die in winkelleegstandcijfers niet zichtbaar wordt.
Vooruitblik
Aalsmeer combineert lage gemeentebrede leegstand met een verordening die verder gaat dan wat de meeste gemeenten hebben. Dat is een sterke uitgangspositie. De opgave zit in het winkelgebied zelf, waar bijna één op de dertien verkooppunten leegstaat en waar de verordening niet op ziet. Omdat het vooral kleine panden betreft, is transformatie naar wonen lastig rendabel te maken. Meldingen van bewoners en bezoekers vullen precies dat gat: ze maken zichtbaar wat de meldplicht niet dekt.
