Het Huidige Beleid
De Bilt heeft geen leegstandsverordening. De PvdA stelde voor er een vast te stellen, waarmee de gemeente huurders zou kunnen voordragen voor panden die langer dan een jaar leegstaan, en wilde laten onderzoeken of een leegstandsboete mogelijk is. Het college hield het vooralsnog bij praktischer oplossingen zoals pop-upwinkels, met de kanttekening dat als die onvoldoende zouden blijken, de gemeente meer instrumenten zou moeten hebben — waaronder een leegstandsverordening. De leegstand concentreert zich in winkelcentrum De Kwinkelier in Bilthoven, dat in 2026 zijn laatste ontwikkelfase ingaat en waar sinds medio 2025 actief wordt gewerkt aan het invullen van lege panden. Daarnaast speelt leegstand op het Maertensplein in Maartensdijk en incidenteel aan de Hessenweg in De Bilt.
De Kwinkelier: een winkelcentrum dat al twee decennia in herontwikkeling is
De Kwinkelier is het duidelijkste voorbeeld op deze pagina van hoe langdurig een herontwikkeling kan slepen. Het naoorlogse winkelcentrum kampte jarenlang met leegstand, terwijl opeenvolgende plannen voor vernieuwing werden gemaakt, gewijzigd of stilgelegd. Voor ondernemers en omwonenden betekent dat een lange periode waarin het centrum noch functioneert als volwaardig winkelgebied, noch definitief is omgevormd tot iets anders. Dat verklaart voor een belangrijk deel waarom Bilthoven zo hoog scoort in de leegstandcijfers: het gaat niet om een geleidelijke terugloop van winkels, maar om een gebied dat structureel in transitie verkeert.
De gemeente De Bilt bestaat uit zes kernen — De Bilt, Bilthoven, Maartensdijk, Groenekan, Hollandsche Rading en Westbroek — elk met een eigen, klein voorzieningenniveau. Gemeentebreed had op 1 januari 2025 3,2% van de verblijfsobjecten geen geregistreerde gebruiker, 670 objecten, waarvan 42% een jaar eerder ook al leegstond.
Vooruitblik
Met bijna een op de zes verkooppunten leeg is de opgave in Bilthoven fors, maar het karakter ervan is anders dan in veel andere gemeenten: dit is grotendeels geconcentreerde leegstand in één complex dat al in herontwikkeling is, niet een breed uitgesmeerde terugloop. Als De Kwinkelier zijn laatste fase afrondt, kan het leegstandspercentage van Bilthoven in korte tijd sterk veranderen. Tegelijk laat de lange voorgeschiedenis zien hoe kwetsbaar zo'n aanpak is voor vertraging, en hoe weinig instrumenten een gemeente zonder verordening heeft om druk te zetten. Een actueel beeld per pand maakt zichtbaar of de invulling sinds 2025 daadwerkelijk doorzet.
