Het Huidige Beleid
Hengelo heeft geen leegstandsverordening met automatische meldplichten. De focus ligt hier op samenwerking en actieve marktbegeleiding:
De sleutel tot het Almelose en Emmer succes werd ook in Hengelo omarmd: het rigoureus schrappen van retailbestemmingen aan de randen van het centrum (zoals delen van de Nieuwstraat en Enschedestraat). Door deze 'aanloopstraten' om te vormen tot woonzones, is een deel van het aanbod uit de markt gehaald, en in het kernwinkelgebied is de leegstand inmiddels gedaald tot 6%. Om de laatste hardnekkige gaten (waaronder het herontwikkelingsgebied Lange Wemen en winkelcentrum De Brink) aan te pakken, heeft de gemeente budget vrijgemaakt voor een speciale Programmaregisseur Transformatie Binnenstad. Deze regisseur functioneert als vliegwiel tussen private vastgoedeigenaren, de Bedrijveninvesteringszone (BIZ) en de gemeente om transformaties naar wonen of cultuur vlot te trekken.
Actuele Raadsdiscussie: Hengelo als Koploper met de Leegstandsheffing (2026)
Hoewel de binnenstad de goede kant op beweegt, zorgt de landelijke introductie van de fiscale leegstandsheffing (ingevoerd op 21 maart 2026) voor een felle, actuele discussie in de Hengelose politiek.
De wens om de heffing te onderzoeken komt voort uit de frustratie over excessen in de wijken. Lokale media legden onlangs pijnlijk bloot dat een vrijstaand woonhuis in de wijk Hengelose Es al twintig jaar compleet staat te verpauperen, met rotte kozijnen en een verwilderde tuin, midden in een woningcrisis. Lokale partijen en de progressieve vleugel in de raad zien de leegstandsheffing als een noodzakelijk breekijzer. Het wordt niet gezien als dé totaaloplossing voor het woningtekort, maar wel als een cruciaal signaal naar speculanten en onwillige eigenaren: wie een pand bewust onbewoond laat, gaat betalen.
Aan de rechterzijde van de raad en vanuit vastgoed- en ondernemerskringen klinkt er juist waarschuwend geluid. Men is bang dat het invoeren van een belastingmaatregel de herwonnen dynamiek in de binnenstad verstoort. Nu ondernemers en eigenaren via de BIZ net de schouders onder centrummanager-initiatieven hebben gezet, zou een boete-instrument de relatie tussen de overheid en private investeerders kunnen verzuren. Zij pleiten ervoor de heffing uitsluitend te reserveren voor extreme excessen in de woningsector en de commerciële binnenstad erbuiten te laten.
Industrieel Erfgoed
Naast retail- en woningtransformatie heeft Hengelo een unieke component in haar leegstandsbeleid: de omgang met grootschalig industrieel erfgoed in de spoorzone en de wijk Hart van Zuid.
Uit de gemeentelijke begrotingsonderzoeken blijkt dat transformatie van oude fabriekshallen en kantoorgebouwen vaak een lange adem vereist. De raad heeft daarom besloten om specifieke transformatiemiddelen (zoals de Stimuleringsregeling industrieel erfgoed) via een speciale reserve langer beschikbaar te houden. Hierdoor hoeven projecten niet binnen één begrotingsjaar te worden afgerond, wat private ontwikkelaars de financiële rust geeft om monumentale, complexe panden om te bouwen tot hippe loftwoningen of creatieve broedplaatsen.
