Leegstand in Hengelo
Hengelo stond lang bekend als een van de meest door winkelleegstand geplaagde binnensteden van Nederland, met uitschieters rond de 20%. In 2026 heeft de aanpak een opvallend positieve wending genomen: het langjarige Actieplan Binnenstad werpt nu definitief zijn vruchten af.
De pragmatische Twentse aanpak draait om transformatie en het 'inkrimpen' van de winkelplattegrond. Zo beweegt Hengelo versneld richting de strategische doelstelling om de leegstand in de binnenstad onder de 10% te krijgen.
Cijfers & data
Administratieve leegstand
Er is sprake van administratieve leegstand wanneer er geen inschrijving is op het adres door een persoon of organisatie op 1 januari. De cijfers zijn afkomstig van het CBS, 1 januari 2025. Het zijn geen vaststellingen van feitelijke leegstand, maar het kan wel een indicatie geven.Winkelleegstand
Locatus gegevens over leegstaande winkels en verkooppunten in het centrum van steden. Er wordt per stad het grootste winkelgebied aangewezen en daar geteld — niet in de gemeente als geheel (peildatum 2024).Woningmarkt
Woningtekort op woningmarktregio-niveau en verwachte huishoudensgroei op gemeenteniveau (ABF Research Primos prognose 2025).Leegstandsbeleid
Hengelo heeft geen leegstandsverordening met automatische meldplichten. De aanpak steunt op samenwerking en marktbegeleiding: inkrimping van het kernwinkelgebied (aanloopstraten omgevormd tot woonzones), een Programmaregisseur Transformatie Binnenstad als schakel tussen eigenaren, BIZ en gemeente, en een specifieke stimuleringsregeling voor industrieel erfgoed in Hart van Zuid.
Van aanloopstraat naar woonzone
Hengelo zet in op samenwerking en marktbegeleiding, en keek daarvoor naar Almelo en Emmen: winkelbestemmingen aan de randen van het centrum schrappen, zoals delen van de Nieuwstraat en Enschedestraat. Die 'aanloopstraten' werden woonzones, waardoor een deel van het aanbod uit de markt verdween. In het kernwinkelgebied is de leegstand inmiddels gedaald tot 6%.
Voor de laatste hardnekkige gaten, waaronder het herontwikkelingsgebied Lange Wemen en winkelcentrum De Brink, maakte de gemeente budget vrij voor een speciale Programmaregisseur Transformatie Binnenstad. Die regisseur verbindt private vastgoedeigenaren, de Bedrijveninvesteringszone (BIZ) en de gemeente, om transformaties naar wonen of cultuur vlot te trekken.
Hengelo als koploper met de heffing (2026)
De binnenstad beweegt de goede kant op, maar de landelijke introductie van de fiscale leegstandsheffing (ingevoerd op 21 maart 2026) zorgt voor een felle discussie in de Hengelose politiek.
De wens om de heffing te onderzoeken komt voort uit frustratie over excessen in de wijken. Lokale media lieten onlangs zien dat een vrijstaand woonhuis in de wijk Hengelose Es al twintig jaar staat te verpauperen, met rotte kozijnen en een verwilderde tuin, midden in een woningcrisis. Lokale partijen en de progressieve vleugel in de raad zien de heffing als een noodzakelijk breekijzer. Geen totaaloplossing voor het woningtekort, wel een signaal naar speculanten en onwillige eigenaren: wie een pand bewust onbewoond laat, gaat betalen.
Aan de rechterzijde van de raad en in vastgoed- en ondernemerskringen klinkt een waarschuwing. Een belastingmaatregel kan volgens hen de herwonnen dynamiek in de binnenstad verstoren. Ondernemers en eigenaren hebben via de BIZ net de schouders onder centrummanager-initiatieven gezet, en een boete-instrument zou de relatie tussen overheid en private investeerders kunnen verzuren. Zij willen de heffing alleen inzetten voor extreme excessen in de woningsector en de commerciële binnenstad erbuiten laten.
Fabriekshallen in Hart van Zuid
Hengelo heeft ook grootschalig industrieel erfgoed, in de spoorzone en de wijk Hart van Zuid. Volgens de gemeentelijke begrotingsonderzoeken vraagt transformatie van oude fabriekshallen en kantoorgebouwen vaak een lange adem. De raad houdt specifieke transformatiemiddelen (zoals de Stimuleringsregeling industrieel erfgoed) daarom via een speciale reserve langer beschikbaar. Projecten hoeven dan niet binnen één begrotingsjaar af te zijn, wat private ontwikkelaars de financiële rust geeft om monumentale, complexe panden om te bouwen tot loftwoningen of creatieve broedplaatsen.
Meld leegstand in Hengelo
Ken jij een leegstaande woning bij jou in de buurt? Of kom je dagelijks voorbij een pand waar geen activiteit te zien is? Meld het dan hier, zodat we onderzoek kunnen doen naar leegstand. Samen bouwen aan een onafhankelijke en transparante inzicht in leegstand.
VacantMap fungeert als een onafhankelijk publiek informatie- en meldpunt om leegstand in Hengelo in kaart te brengen, verloedering tegen te gaan en actieve burgerparticipatie te stimuleren.
Bekijk de meldingen op de kaart
Op de kaart van VacantMap staan meldingen van leegstand, aangevuld met redactioneel onderzoek.
