Het Huidige Beleid
Gooise Meren heeft geen leegstandsverordening; GroenLinks-PvdA pleitte ervoor er een in te voeren. De gemeente streeft gemeentebreed naar een frictieleegstand van 4 à 5 procent. Het gemeentelijk beleid rond commerciële voorzieningen en transformatie richt zich in de praktijk vooral op Bussum, waar de leegstandsopgave ligt. Voor Naarden speelt eerder de omgekeerde vraag: hoe het bijzondere karakter van de vesting behouden blijft, met een winkel- en horeca-aanbod dat sterk verweven is met monumentaal vastgoed en toerisme.
Waarom het cijfer op deze pagina misleidend kan zijn
Op deze pagina staan twee getallen die iets heel anders meten, en juist bij Naarden lopen ze ver uiteen. Het CBS-cijfer — 4,3% van de verblijfsobjecten zonder geregistreerde gebruiker, ofwel 1.270 objecten — geldt voor de hele gemeente Gooise Meren, dus inclusief Bussum, Muiden en Muiderberg. Dat cijfer zegt weinig over Naarden zelf. Het Locatus-cijfer meet wél specifiek het centrum van Naarden, en dat laat een vrijwel volledig verhuurd winkelgebied zien.
De vesting is bovendien een uitzonderlijke vastgoedmarkt. Het aanbod bestaat grotendeels uit monumentale panden binnen een beschermd stadsgezicht, met beperkte mogelijkheden tot schaalvergroting of ingrijpende verbouwing. Dat werkt twee kanten op: het maakt de panden schaars en gewild, maar het beperkt ook wat een eigenaar met een pand kan doen wanneer het onverhoopt leeg komt te staan. De toeristische functie van de vesting en de nabijheid van Amsterdam zorgen voor een bezoekersstroom die een relatief klein winkelaanbod goed draagt.
Vooruitblik
Naarden is vooral interessant als tegenvoorbeeld: het laat zien dat leegstand geen automatisme is, ook niet in een tijd waarin de detailhandel landelijk onder druk staat. Schaarste aan geschikt vastgoed, een sterke identiteit en een toeristisch verzorgingsgebied houden het winkelbestand hier vrijwel volledig gevuld. Tegelijk maakt diezelfde monumentale structuur de vesting kwetsbaar wanneer er wél iets leegkomt: herbestemming van een rijksmonument is ingewikkelder en duurder dan van een gewoon winkelpand. Meldingen van bewoners en bezoekers helpen om zulke incidentele leegstand vroeg in beeld te krijgen, voordat een pand langdurig ongebruikt blijft.
