Het Huidige Beleid
De leegstand in het centrum ligt al enkele jaren boven de tien procent. De gemeente werkt met een detailhandelsstructuurvisie en het Beleidskader Detailhandel 2025-2035, dat een actueel afwegingskader biedt voor nieuwe initiatieven van ondernemers. Daarin kiest Nijkerk er nadrukkelijk voor twee winkelgebieden te versterken: het centrum van Nijkerk en het winkelcentrum van Hoevelaken. Met de visie 'Aantrekkelijk Nijkerk' en het Platform Binnenstad Nijkerk werken ondernemers, pandeigenaren, stadsbewoners en gemeente samen aan een aantrekkelijker en economisch vitaler centrum. De gemeente benoemt zelf dat het veranderde koopgedrag door internet de belangrijkste oorzaak is van de opgelopen leegstand.
Groei aan de randen, leegstand in het midden
Nijkerk illustreert een spanning die op veel plaatsen in Nederland speelt: de gemeente groeit hard, maar die groei landt vooral in nieuwe woonwijken aan de rand, terwijl het historische centrum de gevolgen ondervindt van een krimpende retailmarkt. Een gemeente die met een derde in huishoudens groeit, heeft op papier een groot draagvlak voor voorzieningen — maar dat draagvlak vertaalt zich alleen in bezoek aan het centrum als dat centrum aantrekkelijk genoeg is om de gang naar Amersfoort of Harderwijk niet te maken.
Gemeentebreed had op 1 januari 2025 2,3% van de verblijfsobjecten geen geregistreerde gebruiker — 450 objecten. Opvallend is dat 45% daarvan een jaar eerder ook al leegstond: bijna de helft van de leegstand in Nijkerk is dus niet kortdurend. Naast Nijkerk zelf telt de gemeente de kernen Hoevelaken en Nijkerkerveen, elk met een eigen voorzieningenniveau.
Vooruitblik
De combinatie van forse huishoudensgroei en een leegstandspercentage van dertien procent in het centrum maakt Nijkerk een interessant geval. De groei biedt ruimte: elke leegstaande winkelmeter in het centrum is potentieel een woning in een gemeente die er duizenden nodig heeft. Tegelijk laat het hoge aandeel langdurige leegstand zien dat de markt dat niet vanzelf oppakt. De keuze om op twee winkelgebieden te concentreren is helder, maar zegt nog niets over wat er met de panden daarbuiten gebeurt. Een actueel beeld van welke panden werkelijk leegstaan maakt zichtbaar of de transformatie op gang komt.
