Leegstand in Utrechtse Heuvelrug
Utrechtse Heuvelrug ontstond in 2006 uit de fusie van Amerongen, Doorn, Driebergen-Rijsenburg, Leersum en Maarn en ligt tussen Utrecht en de Gelderse Vallei, in een landschap van bossen en landgoederen. Locatus komt voor de gemeente als geheel uit op 8,6% leegstaande verkooppunten en 6,6% leegstaand winkelvloeroppervlak. De gemeente heeft een verklaring voor haar relatief gunstige positie die het overdenken waard is.
Cijfers & data
Administratieve leegstand
Winkelleegstand
Huishoudens
Leegstandsbeleid
Het beleid is gericht op sterke centrumgebieden in de vijf hoofdkernen, waaronder Driebergen en Doorn. De gemeente stelt zelf vast dat de leegstand in Utrechtse Heuvelrug relatief laag is, mede doordat er de afgelopen decennia geen grote uitbreidingen hebben plaatsgevonden — een opvallende constatering, omdat het precies de omgekeerde beweging is van gemeenten die hun winkelareaal wél lieten groeien. Om de winkelgebieden aantrekkelijk en goed gevuld te houden hanteert de gemeente een maximumstelsel voor standplaatsen en worden geen nieuwe standplaatsvergunningen meer afgegeven op locaties waar het winkelaanbod daardoor onder druk komt. De gemeente faciliteert bedrijveninvesteringszones; in Doorn, Driebergen en Leersum zijn die actief. Eigenaren van winkelpanden buiten de centra zouden volgens het beleid de mogelijkheid moeten krijgen leegstaande panden naar wonen om te zetten.
Het Huidige Beleid
Het beleid is gericht op sterke centrumgebieden in de vijf hoofdkernen, waaronder Driebergen en Doorn. De gemeente stelt zelf vast dat de leegstand in Utrechtse Heuvelrug relatief laag is, mede doordat er de afgelopen decennia geen grote uitbreidingen van het winkelareaal hebben plaatsgevonden. Dat is een opmerkelijke constatering, omdat het precies de omgekeerde beweging is van gemeenten die hun winkelmeters wél lieten groeien en nu met overcapaciteit kampen.
Om de winkelgebieden aantrekkelijk en goed gevuld te houden hanteert de gemeente een maximumstelsel voor standplaatsen: er worden geen nieuwe standplaatsvergunningen meer afgegeven op locaties waar het winkelaanbod daardoor onder druk komt te staan. De gemeente faciliteert bedrijveninvesteringszones; in de winkelcentra van Doorn, Driebergen en Leersum zijn die actief. Voor de langere termijn stelt het beleid dat de gemeente zorgvuldig moet kijken naar de werkelijke vraag naar winkels en horeca om leegstand te voorkomen, en dat eigenaren van winkelpanden buiten de centra de mogelijkheid zouden moeten krijgen leegstaande panden naar wonen om te zetten.
Niet uitbreiden als leegstandsbeleid
De belangrijkste les uit Utrechtse Heuvelrug is er een die zich moeilijk laat kopiëren, omdat zij achteraf pas zichtbaar wordt. Gemeenten die in de decennia van groei terughoudend waren met het toestaan van nieuwe winkelmeters, hebben nu geen overschot om af te bouwen. De prijs daarvoor is destijds betaald in gemiste ontwikkelingen en in ondernemers die elders gingen zitten; het rendement komt nu. Verschillende andere gemeenten — Lansingerland, Zevenaar, Schagen — worstelen op dit moment juist met de vraag of uitbreiding verstandig is.
Gemeentebreed had op 1 januari 2025 2,5% van de verblijfsobjecten geen geregistreerde gebruiker — 590 objecten. Daarvan stond wel 44% een jaar eerder ook al leeg, een relatief hoog aandeel voor een gemeente met deze woningdruk. Het aantal huishoudens groeit tot 2050 naar verwachting met slechts 960 (4,3%) — een laag groeicijfer, wat samenhangt met de beperkte bouwmogelijkheden in een gebied vol natuur en landgoederen.
Vooruitblik
Utrechtse Heuvelrug heeft een winkelstructuur die op orde is en beleid dat vooral gericht is op het zo houden. De aandachtspunten liggen elders: bijna de helft van de gemeentebrede leegstand is langdurig, in een gebied waar nauwelijks gebouwd kan worden en de huishoudensgroei laag is. Dat suggereert dat het niet om gewone marktdynamiek gaat maar om panden die om andere redenen — monumentaal, moeilijk herbestembaar, gelegen op een landgoed — buiten de markt vallen. Een pandsgewijs beeld van wat er werkelijk leegstaat maakt dat type leegstand zichtbaar, die in winkelcijfers volledig ontbreekt.
Meld leegstand in Utrechtse Heuvelrug
Loop je al maanden langs een leegstaand winkel- of horecapand waar niks mee gebeurt? Staat er een woning bij jou in de buurt al een eeuwigheid leeg? Door leegstand hier te melden, krijgen we een beter beeld van de leegstand in de hele gemeente en kunnen we sneller nieuwe invullingen vinden.
Over deze pagina
VacantMap fungeert als een onafhankelijk publiek informatie- en meldpunt om leegstand in gemeente Utrechtse Heuvelrug in kaart te brengen, verloedering tegen te gaan en actieve burgerparticipatie te stimuleren.
Bekijk de meldingen op de kaart
Op de kaart van VacantMap staan meldingen van leegstand, aangevuld met redactioneel onderzoek.
Leegstand in andere steden