Het Huidige Beleid
De gemeente constateert dat de winkelstructuur te uitgestrekt is en dat het winkelgebied compacter moet worden, met een helderder structuur en een sterkere aanwezigheid. De aanpak bestaat uit twee bewegingen tegelijk: winkels buiten de gewenste structuur transformeren naar een andere functie, en winkels verplaatsen naar het kernwinkelgebied. Met stoppende ondernemers en pandeigenaren in de aanloopstraten gaat de gemeente in gesprek over de mogelijkheden voor omzetting naar wonen. Daarnaast worden startende ondernemers actief gekoppeld aan eigenaren van leegstaande panden, en wordt de openbare ruimte van de Stationsstraat — een aanloopstraat met een gemengd aanbod, inclusief wonen — opnieuw ingericht.
Weglekkende bestedingen als kern van het probleem
Het bijzondere aan de situatie in Boxtel is dat het leegstandspercentage op zichzelf niet alarmerend is, terwijl de onderliggende dynamiek dat wel kan zijn. Als inwoners hun aankopen steeds vaker elders doen, daalt de omzet per winkel voordat de leegstand zichtbaar toeneemt. Het gevolg is dat een winkelgebied jarenlang statistisch redelijk gevuld lijkt terwijl de bedrijfsresultaten verslechteren — en dat de leegstand daarna in korte tijd oploopt wanneer een reeks ondernemers tegelijk stopt. Boxtel ligt bovendien op korte afstand van drie grote steden met een aanzienlijk sterker winkelaanbod, wat die afvloeiing vergemakkelijkt.
Gemeentebreed had op 1 januari 2025 1,7% van de verblijfsobjecten geen geregistreerde gebruiker — 270 objecten, een laag percentage. Daarvan stond 31% een jaar eerder ook al leeg. Het aantal huishoudens groeit tot 2050 naar verwachting met 2.340 (15,2%), wat ruimte biedt om winkelmeters die uit de markt gaan om te zetten naar woningen.
Vooruitblik
De strategie van Boxtel — kernwinkelgebied concentreren, aanloopstraten transformeren naar wonen, starters koppelen aan leegstaande panden — is opvallend compleet en past bij de aard van het probleem. De uitvoering hangt af van individuele eigenaren en van de vraag of de gemeente stoppende ondernemers op tijd bereikt. Het echte risico zit niet in de huidige twaalf lege panden, maar in het weglekken van bestedingen dat daaraan voorafgaat. Een actueel beeld van welke panden werkelijk leegstaan maakt zichtbaar wanneer die onderstroom zich vertaalt in zichtbare leegstand.
