Leegstand in de Brabantse Wal

Door de redactieLeegstand melden in de Brabantse Wal

De Brabantse Wal is een landschappelijke regio in het westen van Noord-Brabant, langs de grens met Zeeland. Het gebied wordt gekenmerkt door de hogere zandgronden die direct opvallen naast de lager gelegen zeekleigebieden en polders. De Brabantse Wal is geen bestuurlijke regio met vaste grenzen, maar een overgangszone die je in het landschap kunt herkennen.

Deze langgerekte wal eindigt niet bij de grens, maar loopt door over de Belgische grens richting Antwerpen. Het Nederlandse deel loopt grofweg van Ossendrecht in het zuiden via Woensdrecht en Hoogerheide naar Bergen op Zoom, en buigt verder richting Steenbergen en Halsteren.

Karakteristiek voor het gebied is de steilrand: een abrupt einde van de Brabantse zandgronden met hoogteverschillen tot 22 meter, die van de Belgische grens bij Putte via Ossendrecht, Hoogerheide en Woensdrecht naar Bergen op Zoom loopt. Tussen dat beboste heuvellandschap en het drukke Schelde-Rijnkanaal ligt het Markiezaatsmeer, een groot zoetwatergebied dat in 1984 ontstond door afdamming van de Oosterschelde en inmiddels als Natura 2000-gebied geldt — belangrijk voor talloze vogelsoorten.

Door de ligging tegen Zeeland, de grens met België en de nabijheid van Antwerpen heeft het gebied een ander karakter dan de rest van Brabant. De economische ontwikkeling van de afgelopen jaren is sterk beïnvloed door die positie tussen de Randstad en de Vlaamse Ruit (de stedelijke regio rond Antwerpen, Gent, Brussel en Leuven), wat de Brabantse Wal logistiek tot een belangrijke schakel maakt. Winkelleegstand: Bergen op Zoom zelf noteert 3,2% leegstand, ruim boven het Brabantse gemiddelde — net als het naburige Roosendaal en Zundert liep de winkelleegstand hier de afgelopen jaren juist op, terwijl die landelijk daalde (zie de provinciepagina Noord-Brabant voor de bredere retailfactoren die daarbij spelen).

Wat er speelt

De winkelleegstand in de kernen van de Brabantse Wal loopt sterk uiteen. In het centrum van Bergen op Zoom staat 19,3% van de verkooppunten leeg en zelfs 26,8% van het winkelvloeroppervlak — een van de hogere centrumcijfers van Noord-Brabant. Roosendaal, net buiten de Brabantse Wal maar met een vergelijkbare opgave, zit op 16,1%. Zundert blijft daar met 8,8% flink onder (Locatus, 2024).

Beide grotere kernen pakken die leegstand inmiddels actief aan. In Bergen op Zoom is de Sint-Josephstraat in 2025 omgevormd van winkelstraat naar woon-winkelstraat: met een gevel-transformatiesubsidie werden winkels op de begane grond omgebouwd tot woningen, en leverde het project in de Sint-Josephstraat, Wouwsestraat en op het Gouvernementsplein samen 12 woningen, twee horecazaken en drie kleinere winkels op. In Roosendaal krijgt het voormalige V&D-warenhuis — goed voor zo'n 15.000 m² leegstaande winkelruimte — een nieuwe invulling als woningcomplex, onderdeel van het bredere project "Rondje Roosendaal".

Niet alles in de regio kampt met leegstand: Vliegbasis Woensdrecht, een van de grootste ruimtegebruikers van het gebied, is en blijft in vol gebruik bij de Koninklijke Luchtmacht. Dat maakt de Brabantse Wal, net als sommige andere regio's in dit dossier, een gebied van uitersten: actief gebruikte defensie- en natuurgronden aan de ene kant, hardnekkige winkelleegstand in de centra aan de andere.

Waarom melden hier belangrijk is

De winkelleegstand in Bergen op Zoom loopt op terwijl die landelijk daalt, zonder dat daar één aangetoonde oorzaak voor is. Gemeenten als Bergen op Zoom en Roosendaal transformeren wel actief, maar dat proces verloopt pand voor pand en jaren na elkaar — een actueel beeld van wat er op dit moment leegstaat, blijft daarom waardevol naast de projecten die al lopen. Waar je op kunt letten: leegstaande winkelpanden in het centrum van Bergen op Zoom, met name in aanloopstraten buiten het kernwinkelgebied, en in de kleinere kernen van de Brabantse Wal zoals Ossendrecht, Hoogerheide en Steenbergen.

Vooruitblik

De Brabantse Wal laat zien dat winkelleegstand zich niet aan gemeentegrenzen houdt: Bergen op Zoom en Roosendaal trekken deels gezamenlijk op, en beide zetten in op transformatie naar wonen in plaats van simpelweg meer winkelmeters. Of dat voldoende is om de winkelleegstand structureel terug te dringen, moet nog blijken — voorlopig blijft het centrumcijfer van Bergen op Zoom een van de hogere van de provincie.

Bekijk de meldingen op de kaart

Op de kaart van VacantMap staan meldingen van leegstand, aangevuld met redactioneel onderzoek.

Bekijk kaart Leegstand melden in de Brabantse Wal

Meer over leegstand

Bergen op Zoom Noord-Brabant Brainport (regio Eindhoven)de Kempen de Peelrand