Leegstand in de Kempen

In Nederland wordt met de Kempen onder meer de streek rond Eersel, Bergeijk, Bladel, Reusel en Valkenswaard, ten zuiden van Eindhoven bedoeld. Het gebied vormt grofweg de zuidoostelijke hoek van Noord-Brabant, tegen de Belgische grens aan. Het Vlaamse deel van de Kempen is aanzienlijk groter dan het Nederlandse deel.

De Kempen is in de eerste plaats gewoon een streek waar mensen wonen en werken: dorpen en kleine steden met eigen winkelstraten, kantoren en bedrijventerreinen, net als elders in Brabant. Leegstand hier is dan ook niet alleen een verhaal over het buitengebied — in de dorpskernen van Eersel, Bergeijk, Bladel en omstreken kunnen net zo goed winkelpanden, kantoorruimtes of woningen leegstaan.

Wat de Kempen daarnaast wel bijzonder maakt, is de bodem: van oorsprong relatief arme zandgronden met heidevelden, bossen en kleinschalige landbouw. In tegenstelling tot bijvoorbeeld kleigebieden is het landschap hier droger, grover van structuur en historisch dunner bevolkt. Hierdoor zijn er relatief veel veehouderijen gevestigd in de Kempen. De laatste jaren wordt de regio dan ook geraakt door de landelijke sanering van veehouderijen: de Subsidieregeling sanering varkenshouderijen leidde tot honderden bedrijfsbeëindigingen.

Op de vrijgekomen locaties werd de boerderijwoning meestal een gewone woning; op zo'n 40% van de percelen kwam er weer landbouw voor terug, vaak akkerbouw of fruitteelt. Vrijkomende stallen zijn vaak lastig om te vormen tot een nieuwe functie vanwege de ligging en de beperkingen vanuit het Omgevingsplan.