Het Huidige Beleid
Gooise Meren heeft geen leegstandsverordening; GroenLinks-PvdA pleitte ervoor er een in te voeren om actiever te kunnen sturen op leegstand. In het Programma commerciële voorzieningen en transformatiekader legde de gemeente vast onder welke voorwaarden winkelpanden een andere functie kunnen krijgen. De gemeente streeft naar een frictieleegstand van 4 à 5 procent — het niveau dat als gezond geldt omdat er altijd panden tussen twee huurders in zitten — en werkt aan een nieuwe centrumvisie voor Bussum, waar de leegstand binnen de gemeente sterk is geconcentreerd.
Eén gemeente, twee uitersten
Gooise Meren laat binnen de eigen gemeentegrenzen het hele spectrum zien. In het centrum van Bussum telde Locatus in 2024 29 van de 282 verkooppunten leegstaand; in de vesting van Naarden was dat één van de zeventig. Datzelfde gemeentebrede cijfer van 10,6% is dus voor de ene kern een understatement en voor de andere een forse overdrijving. Dat is precies het probleem met gemeentebrede gemiddelden in fusiegemeenten met sterk verschillende kernen.
Dat het leegstaande vloeroppervlak met 16,3% ruim boven het aantal leegstaande verkooppunten ligt, wijst op een structureel probleem: grootschalige winkelruimte is het moeilijkst opnieuw te verhuren en het duurst om te transformeren. Voor een gemeente in een van de meest welvarende regio's van Nederland is dat opmerkelijk.
Op 1 januari 2025 had 4,3% van de verblijfsobjecten in Gooise Meren geen geregistreerde gebruiker — 1.270 objecten, een hoog percentage voor deze regio. Bijna de helft daarvan, 47%, stond een jaar eerder ook al leeg. Het aantal huishoudens groeit tot 2050 naar verwachting met slechts 1.600 (5,8%), wat de ruimte om leegstand met woningbouw op te lossen beperkt.
Vooruitblik
De combinatie in Gooise Meren is ongebruikelijk: hoge leegstand, veel daarvan langdurig, in een regio met grote woningdruk en koopkrachtige inwoners. Dat de leegstand geconcentreerd zit in de grote panden in Bussum maakt duidelijk waar de nieuwe centrumvisie over moet gaan. Zonder verordening beschikt de gemeente over weinig middelen om eigenaren van langdurig leegstaande panden te bewegen, en met een huishoudensgroei van nog geen zes procent is er ook maar beperkt woningvraag om die meters mee te vullen. Een actueel, pandsgewijs beeld maakt zichtbaar of het om een handvol hardnekkige grote panden gaat of om een bredere terugloop.
