Het Huidige Beleid
Uit het Koopstromenonderzoek 2025 komt een gunstig beeld naar voren: waar de detailhandel landelijk onder druk staat, stijgen de bestedingen in Hendrik-Ido-Ambacht en daalt de leegstand licht. Winkelcentrum De Schoof blijkt bovendien een uitzonderlijk sterke regionale aantrekkingskracht te hebben — het trekt veel bezoekers van buiten de gemeentegrenzen en wordt bovengemiddeld gewaardeerd op veiligheid, netheid en bereikbaarheid. Bij eerdere uitbreiding van De Schoof hanteerde de gemeente een expliciet compensatieprincipe: winkelmeters die aan het centrum werden toegevoegd, moesten elders in de gemeente worden gecompenseerd door sloop of herbestemming, om leegstand van incourant vastgoed te voorkomen. Een grote vestiging van Action werd zo in het winkelcentrum ingepast, waarbij door te schuiven met bestaande winkels een groot deel van de toenmalige leegstand werd opgeheven.
Saldering als instrument
Het compensatieprincipe dat Hendrik-Ido-Ambacht toepaste is opvallend, omdat het precies het probleem adresseert dat elders zoveel leegstand veroorzaakt. Een gemeente die nieuwe winkelmeters toestaat zonder oude te schrappen, vergroot het totale aanbod in een markt die krimpt — met als voorspelbaar gevolg dat de leegstand zich verplaatst naar de zwakste locaties. Door toevoeging te koppelen aan sloop of herbestemming elders blijft het totale areaal in balans. Het vergt wel dat de gemeente bereid is nee te zeggen tegen initiatieven op ongewenste locaties.
Gemeentebreed had op 1 januari 2025 2,0% van de verblijfsobjecten geen geregistreerde gebruiker — 280 objecten. Slechts 23% daarvan stond een jaar eerder ook al leeg, een laag aandeel: de leegstand in de gemeente is overwegend kortdurend. Het aantal huishoudens groeit tot 2050 naar verwachting met 1.820 (14,0%).
Vooruitblik
Hendrik-Ido-Ambacht laat zien dat een dubbelcijferig leegstandspercentage niet automatisch op een probleem wijst. In een winkelgebied van 57 verkooppunten zijn zes lege panden genoeg voor 10,5%, terwijl het onderliggende beeld — stijgende bestedingen, dalende leegstand, een bovenlokale functie — juist gunstig is. De keerzijde van die kleine schaal is wel dat de marge dun is: het vertrek van twee of drie ondernemers verandert het beeld snel. Een pandsgewijs, actueel overzicht is daarom in een klein winkelgebied minstens zo waardevol als in een groot.
