Het Huidige Beleid
De gemeente heeft geen leegstandsverordening. De CDA-fractie vroeg het college om leegstaande winkel- en horecapanden die drie maanden of langer leegstaan in kaart te brengen, en informeerde naar de mogelijkheden van een leegstandsverordening om langdurige leegstand en verloedering tegen te gaan. Aanleiding waren signalen over leegstaande winkel- en horecapanden in het Huygenskwartier en het Damcentrum, waar enkele panden aan de Sluiskant en de Damstraat jarenlang zonder invulling bleven. Het gemeentelijk gemiddelde wordt volgens de gemeente sterk beïnvloed door de jarenlange herontwikkeling van winkelcentrum Leidsenhage tot Mall of the Netherlands; sindsdien zou de winkelleegstand dalen.
Mall of the Netherlands en de druk op de oude kernen
De opvallendste ontwikkeling in Leidschendam-Voorburg is de transformatie van het verouderde winkelcentrum Leidsenhage tot Mall of the Netherlands, een van de grootste overdekte winkelcentra van het land. Dat project loste de leegstand in het winkelcentrum zelf op, maar verandert tegelijk de concurrentieverhoudingen binnen de gemeente: een zeer grootschalig winkelcentrum trekt bestedingen weg bij de kleinere, historische winkelgebieden in het Damcentrum en het Huygenskwartier. Dat is precies waar de zorgen van de raadsfracties zich op richten. Het is een patroon dat vaker optreedt wanneer schaalvergroting en centrumversterking naast elkaar plaatsvinden: de totale leegstand kan dalen terwijl die in specifieke straten juist toeneemt.
Gemeentebreed had op 1 januari 2025 3,7% van de verblijfsobjecten geen geregistreerde gebruiker — 1.450 objecten. Van die leegstand stond 43% een jaar eerder ook al leeg. Naast winkels speelt in deze gemeente ook kantorenleegstand een rol; herontwikkeling van kantoorlocaties wordt gekoppeld aan het verbeteren van de woonomgeving.
Vooruitblik
De centrale vraag in Leidschendam-Voorburg is niet of het winkelaanbod overleeft, maar wáár. Met een zeer sterk regionaal winkelcentrum binnen de gemeentegrenzen is de positie van de historische kernen kwetsbaar, en die kernen ontlenen hun waarde juist aan iets anders dan winkelmeters: sfeer, monumentaal vastgoed en horeca. Zonder verordening beschikt de gemeente over beperkte formele instrumenten om eigenaren van langdurig leegstaande panden te bewegen. Een actueel, pandsgewijs beeld van de leegstand in het Damcentrum en het Huygenskwartier maakt zichtbaar of het hier om incidenten gaat of om een structurele verschuiving.
