Leegstand in Westerkwartier

Het Huidige Beleid

De gemeente wil het aantal vierkante meter detailhandel terugdringen zodat de leegstand op een acceptabel niveau blijft, onder meer door verplaatsing van winkels en herbestemming van leegstaande winkelpanden aan de randen van de winkelcentra. Dat is een expliciete keuze voor krimp van het winkelareaal in plaats van voor het opvullen ervan.

In Leek is de uitstraling van het centrum sterk verbeterd en de leegstand met succes teruggedrongen. Om dat proces te ondersteunen schakelde de gemeente MKB Noord en Broekhuis Rijs Advisering in, en kwam er een Platform Retail waarin verschillende partijen samenwerken aan een krachtig en toekomstbestendig centrum, gericht op het versterken van ondernemerschap, marketing en promotie. Naar dat voorbeeld nam de gemeenteraad unaniem een motie aan om ook voor Zuidhorn een 'aanjager' aan te stellen om de winkelleegstand te bestrijden. De leegstand in dorpen als Grijpskerk en Zuidhorn baart zorgen: sluitingen zoals die van het Blokker-filiaal in Zuidhorn leveren ongezellige winkelstraten op en werken verloedering van de dorpskernen in de hand.

Dorpen waar één sluiting het verschil maakt

De leegstandsopgave in het Westerkwartier is er een van kleine getallen met grote gevolgen. In een dorp met twintig winkels betekent het vertrek van twee zaken een leegstandspercentage van tien procent, maar veel belangrijker is dat het voorzieningenniveau eronder lijdt: als de laatste winkel in een dorp sluit, verdwijnt niet alleen een pand uit de statistiek maar ook een ontmoetingsplek. De omgevingsvisie van de gemeente werkt daarom met het begrip voorzieningenkernen — de dorpen waar voorzieningen geconcentreerd blijven.

Gemeentebreed had op 1 januari 2025 1,7% van de verblijfsobjecten geen geregistreerde gebruiker — 500 objecten, een laag percentage, waarvan 32% een jaar eerder ook al leegstond. Het aantal huishoudens groeit tot 2050 naar verwachting met slechts 1.150 (4,2%), een laag groeicijfer. Dat maakt transformatie van winkelpanden naar woningen hier minder vanzelfsprekend dan in de Randstad: de vraag naar extra woningen is beperkt. Als plattelandsgemeente kent het Westerkwartier daarnaast een aanzienlijke voorraad agrarische bebouwing die door schaalvergroting vrijkomt.

Vooruitblik

Het Westerkwartier doet iets wat weinig plattelandsgemeenten expliciet durven op te schrijven: erkennen dat er te veel winkelmeters zijn en die actief willen terugbrengen. De aanpak in Leek laat zien dat het werkt, en de motie voor Zuidhorn is een teken dat de raad die aanpak wil herhalen. Het knelpunt is de beperkte huishoudensgroei: waar gemeenten in de Randstad leegstaande winkels naar woningen kunnen omzetten omdat er een wachtrij staat, is dat hier veel minder vanzelfsprekend. Herbestemming vraagt daardoor om creatievere invullingen dan wonen alleen. In dorpen waar het om enkele panden gaat, zijn waarnemingen van bewoners de meest betrouwbare bron over wat er werkelijk leegstaat.

Meld leegstand in Westerkwartier

Loop je al maanden langs een leegstaand winkel- of agrarisch bedrijfspand waar niks mee gebeurt? Staat er een woning bij jou in de buurt al een eeuwigheid leeg? Door leegstand hier te melden, krijgen we een beter beeld van de leegstand in de hele gemeente en kunnen we sneller nieuwe invullingen vinden.

Over deze pagina

VacantMap fungeert als een onafhankelijk publiek informatie- en meldpunt om leegstand in gemeente Westerkwartier in kaart te brengen, verloedering tegen te gaan en actieve burgerparticipatie te stimuleren.