Variaties in leegstand
Amsterdam zelf heeft met 4,6% een van de hoogste percentages van de provincie — een schijnbare paradox in een stad met een van de grootste woningtekorten van het land, maar verklaarbaar doordat leegstand en woningnood vaak in dezelfde stad naast elkaar bestaan: leegstaand vastgoed lost het tekort niet vanzelf op, zeker niet als eigenaren wachten op herontwikkeling, erfeniskwesties of hogere huurprijzen. Ook Gooise Meren (4,3%), Schagen (4,1%) en Texel (3,8%) zitten ruim boven het provinciaal gemiddelde. Aan de andere kant van het spectrum staat Koggenland met slechts 0,4% — een van de laagste percentages van heel Nederland.
Waarom de cijfers zo uiteenlopen
De contrasten binnen Noord-Holland zijn deels historisch: de Zaanstreek en het havengebied rond IJmuiden groeiden als industriegebied, terwijl de Kop van Noord-Holland en West-Friesland grotendeels agrarisch bleven. Amsterdam zelf ontwikkelde de afgelopen decennia een sterke kennis- en techsector. Die diversiteit aan economische geschiedenissen verklaart waarom het leegstandsbeeld binnen de provincie zo wisselt: van hardnekkige winkelleegstand in verouderde centra tot speculatieve leegstand in de duurste wijken van de hoofdstad.
Beleid en programma's
De Kop van Noord-Holland (Den Helder, Schagen, Hollands Kroon, Texel) is aangewezen als anticipeergebied vanwege de verwachte bevolkingsontwikkeling, met een eigen regionale woonagenda. Zo'n aanwijzing betekent dat het Rijk op termijn bevolkingsdaling en vergrijzing verwacht in het gebied — een stap eerder dan een officiële krimpregio, maar met vergelijkbare extra aandacht voor woningbouw, leefbaarheid en voorzieningen. In de Metropoolregio Amsterdam ligt de nadruk juist op het versnellen van woningbouw en het ombouwen van verouderde kantoor- en bedrijfslocaties — zoals in Haarlemmermeer rond Schiphol — naar gemengde woon-werkgebieden. Amsterdam voert daarnaast een van de strengste leegstandsverordeningen van het land, met de mogelijkheid om na een jaar leegstand een huurder voor te dragen.
Vooruitblik
Noord-Holland laat zien dat een hoog leegstandspercentage niet beperkt is tot krimpgebieden: ook in de duurste, drukste regio van het land staat een fors deel van het vastgoed leeg. Dat maakt de provincie een van de meest relevante voor een actueel, onafhankelijk beeld van leegstand naast de officiële jaarcijfers — juist omdat leegstand hier zelden een teken van gebrek aan vraag is, maar vaker van een pand dat om een andere reden buiten de markt blijft.
Sinds het jaar 2000 zijn er in de provincie Noord-Holland al bijna een half miljoen inwoners bijgekomen. Dit zorgt voor een toenemende druk op de beschikbare vierkante meters. De verwachting is dat het aantal huishoudens de komende decennia nog verder toeneemt. De noodzaak om slim om te gaan met de ruimte die er is, wordt daardoor alleen maar groter.
Daarom is het belangrijk om leegstand te melden: een hoog leegstandspercentage in een dure, drukke provincie als Noord-Holland zegt op zichzelf niets over de reden — het CBS-cijfer maakt geen onderscheid tussen een pand dat wacht op een sloopvergunning en een pand dat een eigenaar simpelweg leeg laat staan. Een actuele melding van bewoners of de redactie helpt om dat verschil zichtbaar te maken.
